Jesteś tutaj: strona główna
Wyszukaj ok
40 rocznica śmierci Patrona KKSL Ludomiła Rayskiego


40 rocznica śmierci Patrona KKSL Ludomiła  Rayskiego

Szanowne Grono Seniorów

Na spotkaniu w czwartek 6 bm. ścieraliśmy się na słowa m.in. w kwestii sprzedaży sprzętu latającego przez rodzimy aeroklub czy też naprawy dachu nad Salą Pamięci i Tradycji . W tym całym „szumie akustycznym” umknęła nam kolejna rocznica (nie po raz pierwszy zresztą) związana z postacią Patrona naszego klubu seniorów, generała brygady pilota inżyniera Ludomiła Antoniego Rayskiego. A przecież 11 kwietnia 2017 r. przypada 40 rocznica śmierci legendarnego dowódcy lotnictwa wojskowego II RP w latach 1926 – 1939.


Wspomnijmy pokrótce postać Patrona Krośnieńskiego Klubu Seniorów Lotnictwa.

Ludomił Antoni Rayski herbu Korab urodził się 29 grudnia 1892 r. w Czasławiu, obecnie gmina Raciechowice. Podczas I wojny światowej był obserwatorem, następnie pilotem  w lotnictwie tureckim Osmali Hava Kuvvetleri (patrz: „Ludomił Antoni Rayski – pierwsze loty” na stronie KOL lotnisko-krosno,com.pl zakładka Artykuły). Latał bojowo m,in. podczas walk o Gallipoli. W wojnie polsko-bolszewickiej, był pilotem i dowódcą jednostek lotniczych m.in. na krótko w październiku 1919 r. dowodził 7 Eskadrą Myśliwską im. T. Kościuszki, grupującą lotników-ochotników amerykańskich. Pod koniec kwietnia 1920 r. sformował i objął dowodzenie 21 Eskadry Niszczycielskiej – jedynej polskiej jednostki typowo bombowej w tym okresie.

 

18 marca 1926, po zwolnieniu ze stanowiska gen. bryg. pil. Włodzimierza Zagórskiego powierzono mu pełnienie obowiązków szefa Departamentu IV Żeglugi Powietrznej M.S.Wojskowych Po przewrocie majowym pozostał na stanowisku, mianowany szefem Departamentu 12 maja 1927 (przemianowanego na Departament IV Lotnictwa, później Departament Aeronautyki). W styczniu 1934 awansował na generała brygady. Z dniem 1 sierpnia 1936 objął nowo utworzone stanowisko dowódcy Lotnictwa, podległego Ministrowi Spraw Wojskowych. W trakcie pełnienia tych funkcji, doprowadził do istotnego podwyższenia poziomu wyszkolenia kadr lotniczych, przyczynił się do rozwoju krajowego przemysłu lotniczego oraz modernizacji technicznej lotnictwa wojskowego.
Po wybuchu wojny z Niemcami gen. Rayski bez powodzenia próbował uzyskać przydział do jednostki bojowej w charakterze zwykłego pilota. Po przedostaniu się do Francji został przyjęty do Wojska Polskiego, ale jednocześnie obwiniono go za przyczynienie się do klęski wrześniowej i skierowano do obozu karnego w Cerizay. Wytoczono mu także sprawę przed sądem polowym o zdradę tajemnicy wojskowej poprzez opublikowanie obszernego memoriału o sytuacji polskiego lotnictwa w 1939 roku. Sąd skazał go na 10 miesięcy więzienia, jednak wyroku nie wykonano, gdyż Generał zgłosił się jako pilot-ochotnik do armii fińskiej. W walkach nie zdążył wziąć już udziału, gdyż wcześniej Finlandia podpisała układ pokojowy z Związkiem Sowieckim.

 

Po wielu osobistych interwencjach został przyjęty w stopniu majora do Royal Air Force, gdzie służył jako pilot w lotnictwie transportowym (m.in. POT w Takoradi). Po śmierci gen. Sikorskiego przyjęty do Polskich Sił Powietrznych w stopniu pułkownika, pełniąc w latach 1943-1946 funkcję delegata Dowództwa Polskich Sił Powietrznych na Środkowym Wschodzie. Jeden z najbardziej wszechstronnych polskich pilotów, najstarszy wiekiem i szarżą pilot bojowy II wojny światowej latający bojowo zarówno na jednosilnikowych myśliwcach – 318 Dywizjon Myśliwski, jak i czterosilnikowych bombowcach - 1586 Special Duty Flight (Eskadra Specjalnego Przeznaczenia) w Brindisi. Podczas II WŚ, jako pilot  zapisał na swoim koncie 1519 godzin nalotu operacyjnego (najprawdopodobniej jest to światowy „rekord" w korpusie generałów). Gen. bryg. pil. inż. Ludomił Rayski, jako 52-latek  aktywnie uczestniczył w niesieniu pomocy Powstańcom Warszawskim w 1944 r. pilotując maszyny 1586 Eskadry Specjalnego Przeznaczenia, wykonujące zrzuty zaopatrzenia - wykonał pięć lotów nad Polską, w tym dwa nad Warszawą podczas trwającego tam powstania.

 

Po zakończeniu wojny i demobolizacji pozostał na emigracji pracując w roli kreślarza w Instytucie Topografii, jednocześnie pełniąc funkcję prezesa Stowarzyszenia Lotników Polskich w Wlk. Brytanii. Uhonorowany najwyższymi odznaczeniami polskimi i zagranicznymi. Nie zaprzestał walki o swoje dobre imię i na krótko przed śmiercią otrzymał protokół z posiedzenia Specjalnej Komisji, powołanej na wniosek prezydenta RP,  do rozpatrzenia zarzutów przeciwko gen. Rayskiemu. Komisja. na posiedzeniu w dniu 2 kwietnia 1977 roku pod przewodnictwem gen. Bohusza-Szyszko wydała krótki werdykt: „Komisja nie tylko oczyszcza generała Rayskiego z tych zarzutów, ale w uznaniu jego pracy w latach przedwojennych nad rozbudową polskiego lotnictwa, stawia wniosek o odznaczenie go odznaczeniem państwowym”. Generał Rayski nie doczekał przyznania w/odznaczenia, gdyż w 9 dni później, 11 kwietnia 1977 r. zmarł w Londynie. Został pochowany na cmentarzu w Newark. Jego prochy sprowadzono do Polski i 21 maja 1993 roku złożono w Katedrze Polowej WP w Warszawie. Gen. brygady pil. inż.  Ludomił A. Rayskiego upamiętniono nadaniem Jego imienia jednej z nowopowstałych arterii na warszawskim Bemowie, ulicy w Szczecinie i Krośnie, a także Węzła Drogowego w Krakowie.

 

Cześć Jego pamięci !!!

 

Opracował: Zygmunt Bąk, sekretarz Krośnieńskiego Klubu Seniorów Lotnictwa im. gen. pil. Ludomiła A. Rayskiego

 

 Zachęcam do zapoznania się w wymienionymi poniżej materiałami:

 

- Efendi – rzecz o gen. bryg. pil. inż. Ludomile A. Rayskim

- autor Zygmunt Bąk 

- Kalendarium życia gen. bryg. pil. inż. Ludomiła A. Rayskiego

 autor Jerzy W. Wypiórkiewicz  

 


 powrót
Szczegóły
z 1061
760549 odwiedzin